Rzecz będzie o jednym z najpopularniejszych noweliście, powieściopisarzu i publicyście polskim, laureacie Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1905 za całokształt twórczości:
HENRYK SIENKIEWICZ
Życiorys Henryka Sienkiewicza zaczyna się tak jak większości z nas od narodzin.
Urodził się 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej w zubożałej rodzinie szlacheckiej, pieczętującej się herbem Oszyk. Miał brata i cztery siostry. Po licznych przeprowadzkach rodzina Sienkiewiczów osiadła w 1861 w Warszawie.
Od młodych lat interesowała go tematyka wojskowo-historyczna. Jeszcze będąc w szkole w roku 1864 zdobył swą pierwszą nagrodę za wypracowanie Mowa Żółkiewskiego do wojska pod Cecorą. Henryk Sienkiewicz miał trudną sytuację materialną, co zmusiło go do objęcia posady guwernera u rodziny Weyherów w Płońsku. Miał zostać lekarzem, próbował studiować prawo by ostatecznie ukończyć studia na wydziale filologiczno-historycznym. Zdobył tam gruntowną znajomość literatury i języka staropolskiego.
Przez kilka lat był publicystą, opublikował również kilka mniej znanych utworów.
Henryk Sienkiewicz wraz z Heleną Modrzejewską i przyjaciółmi wyjeżdża w podróż do Stanów Zjednoczonych, wracając do Europy zatrzymuje się w Londynie, następnie przebywa w Paryżu, gdzie poznaje nowy prąd w literaturze – naturalizm.
Będąc w Stanach Zjednoczonych pisał korespondencję opublikowaną w prasie polskiej. Bolesław Prus tak opisał ów sukces i szerokie uznanie, w artykule Co p. Sienkiewicz wyrabia z piękniejszą połową Warszawy na łamach „Kuriera Warszawskiego” z 1880 roku. „Już po powrocie z Ameryki, prawie każda z dam, przechodząc ulicą, posądzała prawie każdego wyższego i przystojnego mężczyznę o to, że jest Sienkiewiczem. (...) Nareszcie spotykając co krok fryzury à la Sienkiewicz, wiedząc, że młodzi panowie jeden po drugim zapuszczają Hiszpanki, starają się mieć posągowe rysy i śniadą cerę, postanowiłem poznać jego samego (...) Z mego kąta widzę, że sala prawie wyłącznie zapełniona jest przez płeć piękną. Kilku mężczyzn, którzy tam byli do robienia grzeczności damom albo pisania sprawozdań, tak już w ciżbie kobiet potracili poczucie własnej indywidualności, że mówili: byłam, czytałam, wypiłyśmy we dwie sześć butelek…”
Podczas pobytu w Szczawnicy spotkał swoją przyszłą żonę, Marię Szetkiewiczównę, z którą 18 sierpnia 1881 roku wziął ślub. Mieli dwoje dzieci: Henryk Józef i Jadwiga Maria. Niestety 19 października 1885 roku w wieku 31 lat Maria zmarła na gruźlicę.
Powieść historyczna Ogniem i mieczem spotkała się z nadzwyczajnym odbiorem społecznym. Pytano o dalsze losy bohaterów. Miasto Zbaraż nazwało jedną z ulic imieniem Sienkiewicza, a nawet jego mieszkańcy nie zgodzili się na oddanie pod budowę placu kościelnego, twierdząc, że spoczywają tam szczątki Podbipięty.
Wkrótce pisarz rozpoczął prace nad kolejną częścią Trylogii – Potopem; tytuł odnosił się do potopu szwedzkiego. Szybko podbiła serca czytelników i utwierdziła jego literacką pozycję.
Pan Wołodyjowski to trzecia część Trylogii,która wyniosła Henryka Sienkiewicza na szczyty popularności.
Bardzo ciekawie w swych Dziennikach pisał Stefan Żeromski: „Sam widziałem w Sandomierskiem, jak wszyscy, tacy nawet, którzy nic nie czytują, dobijali się o Potop.”
W życiu prywatnym pojawiła się Maria Romanowska, przybrana córka odeskiego bogacza Wołodkowicza, jednakże w miesiąc po ślubie panna młoda opuściła męża. Pisarz uzyskał papieskie potwierdzenie niezaistnienia sakramentu małżeństwa.
Ukazują się kolejne powieści Henryka Sienkiewicza Rodzina Połanieckich i Quo vadis. Ta druga powieść podbija całą Europę. Książka do dziś cieszy się wyjątkową popularnością, została przetłumaczona na wiele języków, w tym na arabski czy japoński, a także esperanto. Następna powieść Krzyżacy ukazuje się roku jubileuszowym, Sienkiewicz obchodzi 25-lecie pracy twórczej. W dowód wdzięczności od narodu pisarz otrzymuje majątek ziemski w Oblęgorku, gdzie utworzył ochronkę (dom dziecka) dla dzieci, a Uniwersytet Jagielloński przyznaje mu tytuł doctor honoris causa.
W życiu prywatnym żoną pisarza zostaje cioteczna siostrzenica Maria Babska.
W 1905 roku otrzymał nagrodę Nobla za całokształt twórczości, podczas przemówienia mówił: że zaszczyt ten jest szczególnie cenny dla syna Polski. Głoszono ją umarłą, a oto jeden z tysięcznych dowodów, że żyje. Głoszono ją podbitą, a oto nowy dowód, że umie zwyciężać.
Napisał powieści Na polu chwały i W pustyni i w puszczy.
Henryk Sienkiewicz nie wątpliwie był patriotą,dla francuskiej gazety pisał: „Należy miłować ojczyznę nade wszystko i należy myśleć przede wszystkim o jej szczęściu. Ale jednocześnie pierwszym obowiązkiem prawdziwego patrioty jest czuwać nad tym, by idea jego Ojczyzny nie tylko nie stanęła w przeciwieństwie do szczęścia ludzkości, lecz by się stała jedną z jego podstaw. Tylko w tych warunkach istnienie i rozwój Ojczyzny staną się sprawą, na której całej ludzkości zależy. Innymi słowy, hasłem wszystkich patriotów powinno być: przez Ojczyznę do ludzkości, nie zaś: dla Ojczyzny przeciw ludzkości”.
Myślę że te słowa odnoszą się również do dzisiejszych czasów.
Zmarł 15 listopada 1916 w Vevey i został tam pochowany. Jego prochy sprowadzono do Polski, po
drodze składano mu hołd w Szwajcarii, Austrii i Czechach. Przemówienie pożegnalne wygłosił Stanisław Wojciechowski, a trumnę złożono w sarkofagu w Warszawie w podziemiach katedry św. Jana tuż obok prezydenta Gabriela Narutowicza.
Henryk Sienkiewicz nowele
1872 Humoreski z teki Worszyłły
1875 Stary sługa
1876 Hania
1877 Selim Mirza
1877 Szkice węglem
1878 Janko Muzykant
1880 Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela
1880 Niewola tatarska
1880 Za chlebem
1880 Orso
1881 Latarnik
1882 Bartek Zwycięzca
1882 Jamioł
1889 Sachem
1889 Wspomnienie z Maripozy
Henryk Sienkiewicz powieści
1872 Na marne
Trylogia:
Ogniem i mieczem (1884)
Potop (1886)
Pan Wołodyjowski (1888)
1891 Bez dogmatu
1894 Rodzina Połanieckich
1896 Quo vadis
1900 Krzyżacy
1906 Na polu chwały
1910 Wiry
